Pesso-psychotherapie

Pesso-psychotherapie, ook wel kortweg “Pesso therapie” genoemd, is een vorm van lichaamsgerichte psychotherapie in groepsverband. Lichamelijke expressie, beleving en interactie staan hierbij centraal. Pesso-psychotherapie is vernoemd naar de grondlegger Al Pesso. Pesso gaat ervan uit dat onopgeloste conflicten uit de kindertijd zich in het lichaam vastzetten als spanning of pijn. Deze mentaal en lichamelijk opgeslagen informatie kan resulteren in psychische klachten wanneer men volwassen is. In Pesso-psychotherapie ervaart de cliënt conflicten uit de kindertijd opnieuw door middel van rollenspellen. Het doel hiervan is door middel van lijfelijke sensaties conflicten uit de vroege jeugd alsnog op te lossen en te verwerken.

Een uitgangspunt van Pesso-psychotherapie is dat trauma’s en conflicten ontstaan in de omgang met anderen. Daarom worden problemen die zijn voortgekomen uit die conflicten ook in contact met anderen opgelost. Pesso-psychotherapie vindt plaats in een therapiegroep die rond de acht leden telt. Elk lid van de Pesso-psychotherapie groep werkt aan individuele doelen. De deelnemers staan tijdens een sessie om beurten centraal. De rest van de groep is beschikbaar om personen uit het heden of het verleden te belichamen. In deze rollenspellen krijgt de cliënt die op dat moment centraal staat de kans om conflictsituaties uit het verleden opnieuw te beleven. Op die manier kunnen onvervulde essentiële behoeften zowel verbaal als symbolisch alsnog worden vervuld. Hierdoor wordt volgens de theorie van Pesso-psychotherapie een stremming in de emotionele ontwikkeling opgeven, waardoor er energie vrijkomt voor persoonlijke groei.

Pesso-psychotherapie: termen en uitgangspunten

Binnen de Pesso-psychotherapie bestaat er een enigszins eigen terminologie. Enkele belangrijke begrippen zijn:

  • Basisbehoeften – Met basisbehoeften doelt men in Pesso-psychotherapie op behoefte aan steun, een eigen plaats, bescherming, voeding, en begrenzing.
  • Het ware zelf – Het ware zelf, een vertaling van de Engelse term ‘true self’, is uit te leggen als ‘wie men werkelijk is’. Het ware zelf omvat een ieders unieke individuele eigenschappen.
  • Het ego – Binnen de Pesso-psychotherapie omvat het ego onder andere het denken, het geheugen en het bewustzijn. Het ego streeft naar bevrediging van de basisbehoeften van het ware zelf. Wanneer die basisbehoeften niet bevredigd kunnen worden, houdt het ego deze verborgen.
  • Het zelf – Het zelf is het compromis tussen het ware zelf en het ego. Het is ontstaan uit het ware zelf, maar valt daar niet meer mee samen omdat niet aan alle basisbehoeften is voldaan.

Wanneer de basisbehoeften van een kind niet worden vervuld zal men als volwassene geneigd zijn tot terughoudendheid en krampachtigheid in het aangaan van relaties met anderen. Het einddoel van Pesso-psychotherapie is de cliënt weer in contact en harmonie te brengen met zijn of haar ware zelf. Het ideale ware zelf dat hieruit ontstaat wordt onder andere gekenmerkt door flexibiliteit.

Pesso-psychotherapie in praktijk

Voordat de werkelijke therapie kan beginnen, bereiden nieuwe cliënten in een beginnende Pesso-therapie groep zich voor met behulp van oefeningen in lichamelijke beleving en expressie. Hiermee wordt de gevoeligheid voor lichamelijke signalen getraind, met als doel het vergroten van vaardigheden in zelfonderzoek en zelfdiagnose. Daarnaast zijn er oefeningen die de cliënt voorbereiden op het rollenspel.

Wanneer de oefeningen zijn voltooid kan men beginnen met de werkelijke Pesso-psychotherapie. Die bestaat uit rollenspellen, de zogenaamde structures. In deze structures staat telkens één van de cliënten centraal. Deze cliënt beeldt middels het rollenspel een situatie uit die hem of haar op dat moment bezig houdt. De andere cliënten staan tot de hoofdpersoon ter beschikking om een bijrol vervullen. Zij bieden lichamelijke reacties en contact op de manier waarop de hoofdpersoon dit heeft aangegeven. Dit heet accommoderen, wat zoveel betekend als ‘zich aan de omstandigheden aanpassen’. Men gedraagt zich in de bijrol precies zoals de hoofdpersoon het zich herinnert. Vervolgens kan de scène opnieuw worden gespeeld, met als verschil dat de accommoderende cliënten de ideale rol op zich nemen. De hoofdpersoon ervaart dan hoe het ook had kunnen gaan. Op deze manier wordt een onvervulde behoefte via het rollenspel alsnog vervuld en kunnen ongerealiseerde mogelijkheden worden onderzocht. Zo creëert Pesso-psychotherapie een positieve ervaring naast een negatieve herinnering.

Belangrijke aandachtspunten

Pesso-psychotherapie gaat er expliciet van uit dat huidige psychische problemen voortkomen uit negatieve ervaringen en trauma’s uit de kindertijd. De therapie lijkt daarom minder geschikt voor cliënten die niet voor deze theorie open staan.

Bij welke klachten

Pesso-psychotherapie wordt ingezet bij een veelheid aan klachten, waaronder: trauma’s, depressie, angst, agressie en contact problemen, deels lichamelijke klachten, depersonalisatie en borderline stoornissen.

Duur van de behandeling

Pesso therapie is een vorm van lang durende psychotherapie. Het voorbereidende oefeningenprogramma kan circa tien cessies duren. De werkelijke Pesso-psychotherapie duurt gemiddeld één tot twee jaar, met wekelijkse sessies van drie uur.