Constructionele gedragstherapie

Een van de meest toegepaste vormen van gedragstherapie is de “constructionele gedragstherapie”. Net zoals bij de andere vormen van gedragstherapie, is constructionele gedragstherapie een psychotherapie met als doel het verminderen van psychische klachten door het veranderen van aangeleerd gedrag. Constructionele gedragstherapie onderscheidt zich echter van cognitieve gedragstherapie en klachtgerichte gedragstherapie, door het onderkennen van de invloed die de omgeving van de cliënt heeft op diens gedrag.

In plaats van een gedragsanalyse wordt er in de eerste plaats een analyse van de omgeving van de cliënt gemaakt. De focus van constructionele gedragstherapie therapie ligt niet op hoe de cliënt zich gedraagt, maar op de interactie van de cliënt met de omgeving. Er wordt onderzocht hoe de cliënt omgaat met de omgeving. Op welke situaties wordt bijvoorbeeld sterk gereageerd, en hoe is de omgang met andere mensen? Vervolgens wordt er gekeken naar de consequenties die de reactie van de cliënt op de omgeving heeft. Door op deze manier inzicht te verwerven in het functioneren van de cliënt, kan er worden vastgesteld uit welk gedrag de klachten voortkomen.

Bij constructionele gedragstherapie worden psychische klachten bekeken vanuit de opbouw, oftewel de constructie, van het functioneren van de cliënt wanneer de klachten niet optreden. Klachten treden op wanneer de cliënt niet in staat is die vertrouwde manier van functioneren voort te zetten. Constructionele gedragstherapie richt zich op het functioneren, niet op de klacht. Psychische klachten worden verminderd of verholpen door het klachtenvrije functioneren van de cliënt naar steeds meer situaties en omgevingen uit te breiden.

Binnen de constructionele therapie zijn er twee behandelroutes: functioneringsversterking en functioneringsdiversificatie. Beide routes delen het algemene doel van constructionele gedragstherapie: het uitbreiden van het klachtenvrije functioneren van de cliënt. De weg daar naartoe, verschilt per behandelroute.