Psychotherapie

“Psychotherapie” is een verzamelnaam voor de verschillende erkende reguliere vormen van therapie. Het gemeenschappelijk doel van alle soorten psychotherapie, is een positieve verandering teweeg brengen in het functioneren van de cliënt. Dit kan inzicht en persoonlijke groei inhouden, maar ook bijvoorbeeld het versterken van het zelfvertrouwen en de zelfstandigheid van de cliënt, of het verwerken en uiten van emoties.

Psychotherapie wordt gegeven door een psychotherapeut. Een psychotherapeut is iemand die een studie psychologie, pedagogiek, geneeskunde of maatschappelijk werk heeft gevolgd. Daarna is er een erkende studie tot psychotherapeut afgerond.

Informatie over de verschillende soorten psychotherapie is onderverdeeld in de volgende categorieën:

  • Cliëntgerichte therapie – Cliëntgerichte therapie is een langdurige inzichtgevende psychotherapie die streeft naar onder andere naar persoonlijke ontwikkeling, zelfkennis en zelfaanvaarding. Cliëntgerichte therapie is een persoonsgerichte psychotherapie waarbij de cliënt zelf de richting van het therapieproces bepaald.
  • Cognitieve therapie – In cognitieve therapie worden psychische klachten aangepakt door de denkpatronen die de cliënt heeft ten opzichte van die problemen te veranderen. Het is een relatief kortdurende psychotherapie die werkt met het ombuigen van negatieve gedachten.
  • Creatieve therapie: muziektherapie, beeldende therapie, etc. – Creatieve therapie is een verzamelnaam voor psychotherapieën die de creativiteit van de cliënt gebruiken om het therapieproces in gang te zetten. Vormen van creatieve therapie zijn: muziektherapie, beeldende therapie, dramatherapie, danstherapie en tuintherapie.
  • Directieve therapie – In directieve therapie speelt de psychotherapeut een actieve, sterk sturende rol. De psychotherapeut geeft de cliënt aanwijzingen en opdrachten, en kiest hiervoor per cliënt een passende methode. Het is een kortdurende psychotherapie met als doel het behalen van concrete, haalbare doelen.
  • Focussen / focusing – De psychotherapie focussen, ook wel focusing genoemd, leert de cliënt zich te concentreren op het lichamelijk ervaren van gevoelens en gedachten. Op die manier worden nieuwe inzichten verworven in psychische klachten en krijgt de cliënt meer controle over zijn of haar emoties.
  • Gedragstherapie – Gedragstherapie gaat ervan uit dat psychische klachten ontstaan vanuit aangeleerd disfunctioneel gedrag. Men leert dergelijk gedrag af en vervangt het door nieuw, gezond gedrag. Er zijn verscheidene vormen: cognitieve, constructionele en klachtgerichte gedragstherapie.
  • Gestalttherapie – In gestalttherapie staat de manier waarop de cliënt zichzelf als geheel ervaart centraal. Psychische klachten die deel uitmaken van dat geheel komen volgens gestalttherapie voort uit blokkades, die tijdens de therapie door de psychotherapeut middels verschillende methoden worden opgeheven.
  • Groepstherapie / groepspsychotherapie – Groepstherapie is een verzamelnaam voor alle vormen van psychotherapie in groepsverband. In groepstherapie staat interactie tussen de groepsleden centraal en neemt de therapeut een leidende maar terughoudende positie in.
  • Hypnotherapie en hypnose – In hypnotherapie raakt de cliënt door hypnose uiterst ontspannen en geconcentreerd, waardoor problemen beter kunnen worden onderzocht en de cliënt gemakkelijker suggesties van de psychotherapeut opvolgt.
  • Lichaamsgerichte therapie – Alle psychotherapieën die de psychologische betekenis van het lichaam centraal stellen worden lichaamsgerichte therapie genoemd. Hierbij gaat men ervan uit dat het lichaam onlosmakelijk verbonden is met de geest.
  • NLP: Neurolinguïstisch programmeren – NLP, oftewel neurolinguïstisch programmeren, is oorspronkelijk geen psychotherapie maar wordt wel vaak als therapie ingezet. NLP zoekt naar oplossingen door communicatieve en emotionele problemen vanuit een ander oogpunt te bekijken.
  • Oplossingsgerichte therapie – Bij oplossingsgerichte therapie schenkt men geen aandacht aan de ontstaansgeschiedenis van psychische problemen. In plaats daarvan richt men zich vanaf het begin op de ideale situatie, zoals die zou zijn als de klacht er niet zou zijn.
  • Pesso-psychotherapie – Pesso-psychotherapie is een lichaamsgerichte therapie in groepsverband waarbij men ervan uitgaat dat psychische klachten het gevolg zijn van onopgeloste conflicten uit de kindertijd. Door middel van rollenspel worden deze conflicten opnieuw beleefd.
  • Psychoanalyse en psychoanalytische psychotherapie – Psychoanalytische psychotherapie en psychoanalyse zijn beiden inzichtgevende en zelfontdekkende psychotherapieën die de cliënt doen beseffen dat klachten voortkomen uit de eigen levenshouding en gedragspatronen uit de kindertijd.
  • Psychodrama – Bij psychodrama beeldt de cliënt zijn of haar psychische problematiek uit door middel van een rollenspel. Psychodrama is een groepspsychotherapie waarbij de cliënt leert creatiever met zichzelf en de omgeving om te gaan.
  • Psychosynthese – Psychosynthese is een psychotherapie die streeft naar persoonlijke vrijheid door middel van zelfonderzoek. Door een hoger niveau van zelfbewustzijn te bereiken raakt de cliënt in harmonie met zichzelf en de omgeving.
  • Relatietherapie – Relatietherapie is een psychotherapie voor partners met relatieproblemen. De relatietherapeut helpt de problemen in kaart te brengen, om vervolgens samen met het stel op zoek te gaan naar mogelijke oplossingen voor de relatieproblemen.
  • RET: Rationeel-emotieve therapie – Volgens Rationeel-emotieve therapie (RET) komen klachten voort uit de manier waarop men gebeurtenissen of situaties interpreteert. In RET leert men irrationele overtuigingen te vervangen door gezonde overtuigingen.

Enkele van bovenstaande vormen van psychotherapie bevinden zich in het schemergebied tussen psychotherapie en alternatieve geneeswijzen. Deze therapieën, zoals sommige vormen van lichaamsgerichte psychotherapie, worden niet officiëel erkend als psychotherapie, maar worden vaak wel als behandelmethode ingezet door psychotherapeuten. Er bestaat dus enige overlap tussen psychotherapie en alternatieve geneeswijzen.