Voice dialogue

Voice dialogue is een vorm van alternatieve gesprekstherapie waarbij men tracht de verschillende kanten van een persoonlijkheid te belichten en deze met elkaar in balans te brengen. De theorie achter voice dialogue is dat iedere persoonlijkheid bestaat uit deelpersoonlijkheden, binnen voice dialogue vaak de verschillende ‘ikken’ genoemd. Elk van deze deelpersoonlijkheden is uniek: het heeft eigen gedrag, gedachten, wensen, gevoelens en bewustzijn. De deelpersoonlijkheden zijn in de loop van ons leven, met name in de vroege jeugd, ontstaan uit noodzaak. Wanneer een kind merkt dat bepaalde gedrags- en gedachtepatronen meer gewaardeerd worden of meer opleveren dan andere, zal het bepaalde kanten van zijn of haar persoonlijkheid sterker gaan ontwikkelen. Vanaf dat moment treden er een of enkele kanten van de persoonlijkheid op de voorgrond. Tegelijkertijd zullen andere deelpersoonlijkheden op de achtergrond raken: zij worden genegeerd of zelfs ontkend en verstoten. Dit heeft als gevolg dat men volledig leeft vanuit een of enkele dominante deelpersoonlijkheden, die in voice dialogue ook wel de primary selves worden genoemd. De onderdrukte deelpersoonlijkheden, die binnen voice dialogue sub-persoonlijkheden genoemd worden, hebben daardoor geen inbreng meer in het dagelijks leven. Deze eenzijdige ontwikkeling van de persoonlijkheid volstaat soms niet meer. Er is dan sprake van een verstoorde balans tussen de verschillende kanten van de persoonlijkheid.

“Voice dialogue”, wat vrij vertaald “dialoog met innerlijke stemmen” betekend, probeert de balans tussen de verschillende deelpersoonlijkheden te herstellen. Door sub-persoonlijkheden uit te lichten en met hen in gesprek te gaan, krijgen de onderdrukte deelpersoonlijkheden letterlijk opnieuw een stem. Na een geslaagde voice dialogue is de cliënt zich weer bewust van zijn of haar deelpersoonlijkheden, en de functies die deze kunnen vervullen. Met dat bewustzijn ontstaat er een nieuw verworven vrijheid: men is niet meer gebonden aan enkel de primaire deelpersoonlijkheid en heeft voortaan de keuzemogelijkheid om ook te luisteren naar de sub-persoonlijkheden.

Voice dialogue in praktijk

Tijdens een voice dialogue sessie zit de cliënt, die in voice dialogue de werker genoemd wordt, aanvankelijk tegenover de therapeut, die in voice dialogue meestal de begeleider of facilitator wordt genoemd. De voice dialogue begeleider brengt samen met de werker wat tijd door om aan elkaar gewend te raken. Eventuele spanningen tussen de twee worden openlijk besproken. Wanneer beide partijen zijn gewend aan elkaars aanwezigheid en er een ontspannen sfeer is ontstaan, begint de daadwerkelijke voice dialogue. Daarbij wordt allereerst vastgesteld wat de werker wil behandelen. Het onderwerp van een voice dialogue kan alles zijn uit de belevingswereld van de werker: psychische klachten, specifieke gevoelens of gedachten, terugkerende dromen of fantasieën, enzovoorts.

Wanneer het onderwerp van de voice dialogue is vastgesteld, wordt de werker door de begeleider uitgenodigd om een andere plaats in de kamer in te nemen. Vanuit deze plaats beantwoordt de werker de vragen die de begeleider hem of haar stelt vanuit een specifieke sub-persoonlijkheid die in verband staat met het gekozen onderwerp. Zo gaat de begeleider in dialoog met de sub-persoonlijkheden van de werker. In deze dialogen informeert de begeleider naar de karaktereigenschappen, het gedrag, het gevoelsleven en de gedachten van de sub-persoonlijkheden. Telkens als de begeleider in gesprek gaat met een andere sub-persoonlijkheid, neemt de werker een andere plaats in. Vaak blijkt er veel informatie los te komen wanneer een onderdrukte deelpersoonlijkheid opnieuw een stem krijgt. De cliënt, oftewel de werker, wordt zich zo bewust van de rollen die de verschillende delen van zijn of haar persoonlijkheid spelen in het probleem, gevoel of de gedachte die wordt behandeld. Als elke relevante sub-persoonlijkheid in de voice dialogue aan het woord is geweest geeft de begeleider een samenvatting van de verschillende gesprekken. Tot slot neemt de werker weer de oorspronkelijke plek in de kamer in, die van het ego, om met de begeleider de voice dialogue te bespreken.

Sommige cliënten ervaren weerstand om de sub-persoonlijkheden aan het woord te laten. In voice dialogue wordt deze weerstand beschouwd als een deelpersoonlijkheid op zich. Voice dialogue respecteert alle kanten van de persoonlijkheid, dus ook de weerstand wordt serieus genomen. Niet iedere werker is daarom in staat om direct al zijn sub-persoonlijkheden aan het woord te laten. Gaandeweg wordt de weerstand vaak minder, waardoor de subpersoonlijkheden steeds vrijer het woord kunnen nemen.

Bij welke klachten

Voice dialogue wordt veelal ingezet als relatietherapie bij relatieproblematiek. Daarnaast kan voice dialogue worden ingezet bij een veelheid aan klachten die baat hebben bij zelfontdekking en persoonlijke groei. Voice dialogue is een behandelmethode die vaak wordt gecombineerd met andere therapierichtingen, zoals psychoanalyse, transactionele analyse, gestalttherapie, psychosynthese en hypnotherapie.