Reiki

Reiki is een spirituele alternatieve geneeswijze, waarbij de Reiki behandelaar door middel van handoplegging energie doorgeeft aan de cliënt. Volgens Reiki beoefenaars bestaat er een alom aanwezige fijnstoffelijke energie: “universele levensenergie”. Als gevolg van onder andere onverwerkte emoties, negatieve ervaringen en stress, kunnen er energie blokkades ontstaan in de energiestroom van het menselijk lichaam. Dergelijke energieblokkades veroorzaken lichamelijke en psychische klachten. Door middel van Reiki kunnen deze energie blokkades weer worden opgeheven, zodat de energie weer vrijelijk door het lichaam van de cliënt kan stromen en als gevolg daarvan de klachten verdwijnen. De behandelaar dient daarbij als doorgeefluik van Reiki-energie. Eenmaal overgebracht aan de cliënt, gaat de Reiki-energie haar eigen weg: de Reiki-energie brengt harmonie daar waar het nodig is. Op deze manier tracht Reiki energie blokkades op te heffen en mentale, lichamelijke en spirituele klachten te genezen.

Hoewel Reiki ook in een praktijk setting gebruikt wordt, waarbij de Reiki behandelaar cliënten ontvangt, wordt Reiki meer dan andere alternatieve geneeswijzen gezien als mogelijke zelfhulp methode en levensvisie. Veel mensen die met Reiki in aanraking komen als cliënt, volgen uiteindelijk een Reiki cursus om zelf Reiki beoefenaar te worden. Zo kan men Reiki toepassen op zichzelf en de directe omgeving, en werkt men in lijn met de Reiki visie toe naar spirituele verlichting.

Reiki: geschiedenis en theorie

Reiki is aan het einde van de 19e eeuw ‘ontdekt’ door dr. Mikao Usui. Mikao Usui was docent aan een school in Kyoto, Japan. Volgens de Reiki overleveringen vroeg een leerling aan Mikao Usui vroeg of dat hij geloofde dat mensen, net als Christus en Boeddha, in staat waren om te genezen door middel van handoplegging. Op zoek naar een antwoord op deze vraag is Mikao Usui oude talen gaan leren om oude geschriften te kunnen bestuderen. Na jaren reizen en studeren vond Usui bij terugkeer in Japan een oude tekst over de genezingen van Boeddha. Omdat de tekst symbolen bevatte die hij niet begreep, ging Usui 21 dagen vasten op een heilige berg. Daarbij kreeg Usui een visioen, waardoor hij verlicht werd en begreep wat de symbolen waren en hoe zij gebruikt konden worden om te genezen. Vanaf dat moment is hij genezingen gaan verrichten. Al snel kwam hij tot de conclusie dat de genezingen effectiever waren als er een geldelijke vergoeding voor werd gevraagd. Wanneer de genezing niet gratis was, zou er ook een mentale verandering optreden bij de cliënt, zodat de cliënt de genezing in stand kon houden.

Tegenwoordig ziet men Reiki in het westen vooral als een therapeutische behandelmethode. Mikao Usui zag Reiki echter als een weg naar harmonie, geluk en spirituele ontwikkeling. Om tot een vredig leven en uiteindelijk tot spirituele verlichting te komen, dient men volgens Reiki te leven vanuit de volgende beginselen:

“Maak je, slechts vandaag, niet kwaad.
Maak je, slechts vandaag, geen zorgen.
Eer je ouders, leraren, ouderen en voorouders.
Verdien je brood op een eerlijke manier.
Toon dankbaarheid aan al wat leeft.”

Met de toevoeging van ‘slechts vandaag’ wordt men aangemoedigd in het nu te leven. Op deze manier worden deze idealen stap voor stap benaderd, zodat deze regels niet als last worden ervaren.

Reiki in praktijk

Bij een Reiki behandeling neemt de cliënt vaak een liggende positie in. De cliënt ligt dan op de rug of op de buik op een speciale Reiki-tafel, een massage tafel of op een bed. Reiki behandelingen waarbij de cliënt zit op een stoel komen echter ook voor, het betreft dan vaak een verkorte Reiki behandeling. De cliënt blijft in beide gevallen volledig gekleed.

De Reiki behandeling zelf bestaat uit het doorgeven van Reiki, oftewel universele levensenergie, door middel van handopleggingen in diverse posities. Zo legt de Reiki behandelaar zijn of haar handen op de schouders, de rug, het hoofd of de benen van de cliënt. De Reiki behandelaar houdt de handen enkele minuten in iedere positie, veelal 3 tot 5 minuten. Soms wordt er aan bepaalde plaatsen extra aandacht besteedt. Zo’n gebied kan een plek zijn waar de cliënt lichamelijke pijn ervaart, maar kan ook een plaats op het lichaam zijn waar zich volgens de Reiki behandelaar een energie-blokkade bevindt. Behalve handoplegging kan de Reiki behandelaar ook met de handen op een geringe afstand langs het lichaam strijken ter behandeling van de aura, ongeveer zoals een magnetiseur dat doet.

Naast de Reiki behandeling door middel van handoplegging, bestaat er ook een vorm van Reiki waarbij de cliënt op afstand wordt behandeld. Deze Reiki afstandsbehandeling wordt vaak ingezet voor cliënten die om medische redenen niet naar de Reiki praktijk kunnen komen. Ook wordt de Reiki afstandsbehandeling gebruikt op momenten waarop de Reiki behandelaar niet aanwezig kan zijn bij de cliënt, zoals tijdens operaties of examens. Volgens Reiki beoefenaars kan door middel van een Reiki via afstand niet alleen op het heden worden toegepast, maar kan Reiki ook worden verzonden naar de toekomst of zelfs naar het verleden. Zo kan Reiki worden verzonden naar een pijnlijke gebeurtenis in het verleden, of kan de Reiki behandelaar energie naar zichzelf in de toekomst sturen.

Ervaringen tijdens een Reiki behandeling

De ervaringen die een cliënt tijdens een Reiki behandeling heeft lopen uiteen. De cliënt kan bijvoorbeeld ontspanning ervaren, slaperig worden, of een vredig en geborgen gevoel krijgen. Ook geven cliënten vaak aan warmte, kou of prikkelingen te voelen rond het gebied dat behandeld wordt. Daarnaast is het mogelijk dat tijdens de Reiki behandeling emoties los komen en geuit worden. Niet iedere cliënt heeft echter dergelijke ervaringen, en volgens Reiki behandelaars zijn fysieke of emotionele ervaringen geen vereiste voor een geslaagde Reiki behandeling.

De Reiki cursus

Voor mensen die Reiki in hun leven willen integreren bestaat er de mogelijkheid een Reiki cursus te volgen. Via een Reiki cursus leert men zichzelf en anderen te genezen. Daarnaast leert men bij een Reiki cursus Reiki te zien als levenswijze met als doel persoonlijke en spirituele groei. Er bestaan drie soorten Reiki cursussen: de “Reiki I (1) cursus”, de “Reiki II (2) cursus” en de “Reiki Master cursus”. De verschillende Reiki cursussen zijn vernoemd naar de verschillende niveaus, ook wel Reiki graden genoemd. Iedere Reiki graad staat voor een bepaald niveau aan kunde, bevoegdheden en ervaring:

  • Reiki 1 cursus – In een eerstegraads Reiki cursus wordt de cursist door een Reiki master in contact gesteld met de Reiki energie stroom. Dit wordt ook wel afstemmen, inwijden of initiatie genoemd. De Reiki cursus verkrijgt hiermee het vermogen om Reiki bij zichzelf en anderen toe te passen. Reiki eerstegraads richt zich daarbij vooral op de behandeling van lichamelijke klachten. Ook leert men tijdens een Reiki 1 cursus de basisposities van de handoplegging. Daarnaast worden de geschiedenis en de uitgangspunten van Reiki behandeld. Een Reiki 1 cursus duurt doorgaans 4 dagdelen.
  • Reiki 2 cursus – Wanneer men een eerste graad Reiki cursus met succes heeft afgerond en minimaal 3 maanden ervaring heeft, kan men een tweede graad Reiki cursus volgen. Een inwijding in Reiki 2 richt zich meer op het mentale vlak en de behandeling van psychische klachten. Reiki 2 brengt de cursist een intensere verbondenheid met de Reiki energie. Men maakt kennis met Reiki symbolen, en leert deze te gebruiken. Reiki 2 stelt de cursist onder andere in staat tot afstandsbehandeling. Ook wordt persoonlijke en spirituele ontwikkeling verder gestimuleerd.
  • Reiki master cursus – De Reiki master cursus is bedoeld voor mensen die zich na Reiki 1 en Reiki 2 geroepen voelen om Reiki aan anderen door te geven. Als Reiki master beheerst men alle facetten van Reiki en integreert deze volledig in het leven. Wanneer men is ingewijd als Reiki master kan men zelf Reiki cursussen gaan geven.

Rond de “Reiki symbolen” die worden gebruikt vanaf Reiki 2 hangt een sfeer van geheimhouding. De Reiki symbolen zijn volgens sommigen geheim gebleven voor buitenstaanders omdat de symbolen alleen effect zouden hebben wanneer deze worden gehanteerd door ingewijden. Geheimhouding zou geen doel op zich zijn, maar een gevolg van het respect wat Reiki beoefenaars hebben voor Reiki. Toch zijn er in de loop van de tijd meerdere boeken verschenen waarin de Reiki symbolen worden beschreven, en ook op internet zijn Reiki symbolen zonder veel moeite te vinden.

Opvallend zijn de prijsverschillen tussen de verschillende Reiki cursussen. Vooral het prijsverschil van een Reiki master cursus kan enorm zijn; een cursist betaald hier tussen de 500 en 10.000 euro voor, afhankelijk van waar de Reiki master cursus gevolg wordt. Het prijsverschil kan deels te verklaren zijn door de duur van de cursus en de intensiteit van de begeleiding door de Reikimaster. Ook de instelling en scholing van de Reikimaster die de cursus geeft kan een verschil in prijs verklaren. Zo houden veel Reikimasters zich aan de traditionele vorm, waarbij men ervan uitgaat dat een Reiki inwijding succesvoller is wanneer de cursist er veel voor over heeft. Dit wordt onder andere gezien als een teken van toewijding en vertrouwen. Andere Reikimasters houden zich echter minder strict aan deze vorm, en rekenen een fractie van de kosten voor de initiaties.

Reiki soorten en namen

“Reiki” betekend letterlijk vertaald “kracht van de zon”, maar is ook te vertalen als “universele levensenergie”. De vorm van Reiki die tegenwoordig het meest wordt toegepast wordt “The Usui System of Reiki Healing” genoemd, in het Nederlands wel vertaald als “Het Usui Reiki Systeem” of “Het Usui-systeem van Natuurlijk Genezen”. De Japanse naam hiervoor is “Usui Shiki Ryoho”.

Sinds het ontstaan van Reiki zijn er veranderingen en aanpassingen gedaan aan de oorspronkelijke vorm van Reiki. Hieruit zijn naast het Usui-systeem van Natuurlijk Genezen diverse andere Reiki stromingen ontstaan, zoals “Usui Teate”, “Tera-Mai Reiki”, “Seichem”, “Tummo Reiki”, “Jikiden Reiki” en “Essential Reiki”. Al deze soorten Reiki zijn afsplitsingen van en variaties op de originele vorm van Reiki en zijn ontstaan in de loop van de Reiki geschiedenis.

Kanttekeningen bij Reiki

Net zoals bij andere alternatieve geneeswijzen, is de werkzaamheid van Reiki nooit wetenschappelijk bewezen. Ook het bestaan van universele levensenergie waarop de theorie van Reiki is gebaseerd kan niet wetenschappelijk worden aangetoond.

Op de verschillen in aanpak en kosten tussen de verschillende Reiki cursussen wordt soms ook kritiek geuit. Aan de ene kant is er kritiek op traditionele Reiki cursussen die duizenden euro’s kosten. Aan de andere kant hebben traditionele Reikimasters kritiek op Reiki cursussen die goedkoop zijn, omdat volgens hen de hoge kosten nodig zijn voor een geslaagde Reiki initiatie. Ook zijn er cursussen waarbij men niet let op de hoeveelheid ervaring en tijd tussen de verschillende Reiki graden. Zo is het via sommige Reiki cursussen mogelijk om binnen enkele weken, of zelfs enkele dagen, Reiki master te worden. Volgens velen komt dit de kwaliteit van Reiki niet ten goede.

Bij welke klachten

Reiki wordt bij een erg breed scala aan klachten ingezet. Bij psychische problemen wordt Reiki gebruikt bij onder andere depressie, agressie, fobie, stress, angst en verslaving. Ook wordt Reiki ingezet bij lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, rugpijn of buikpijn. Volgens Reiki behandelaren zijn zelfs wonden en ziektes te genezen met Reiki.

Duur van Reiki

Een Reiki behandeling duurt vaak tussen de 30 en 60 minuten. Hoeveel behandelingen er nodig zijn hangt af van de diagnose, maar ook van de Reiki behandelaar. Een Reiki behandeling kan enkele sessies duren, maar kan ook bestaan uit tientallen wekelijkse Reiki behandelingen.

Reiki links

Skepsis over Reiki – “Een piramide van meesters – de constructie van reikitradities”: een kritisch artikel over Reiki en de tradities van Reiki door stichting Skepsis.