EFT: Emotional Freedom Techniques

Emotional Freedom Techniques, vrij vertaald “emotionele vrijheid technieken (EVT)” en doorgaans afgekort als “EFT”, is een lichaamsgerichte alternatieve geneeswijze. Bij EFT gaat men ervan uit dat negatieve emoties worden veroorzaakt door een verstoring van het lichamelijk energiesysteem. Deze negatieve emoties kunnen uiteindelijk zorgen voor psychische en lichamelijke klachten. Terwijl de cliënt aan de psychische of lichamelijke klacht denkt, klopt de EFT therapeut met de vingers op specifieke punten op het lichaam van de cliënt, het zogenaamde ‘tappen’. Zo tracht de EFT therapeut, vaak EFT practitioner genoemd, negatieve emoties te ontladen. Deze emotionele ontlading, die binnen EFT ook wel emotionele bevrijding genoemd wordt, komt voort uit het opheffen van verstoringen in het lichamelijk energiesysteem. Volgens EFT therapeuten kan dit opheffen van energieblokkades een immens scala aan fysieke en mentale problemen verhelpen.

EFT: ontstaan en theorie

De EFT techniek is ontwikkeld door Gary Craig, een NLP-master en zakenman met een interesse in het spirituele. Gary Craig heeft geen achtergrond als arts of psycholoog, maar volgde een cursus in Thought Field Therapy (TFT): een alternatieve geneeswijze waarbij men klachten behandeld door in specifieke volgorde met de vingers op meridiaanpunten in het bovenlichaam te kloppen. Bij TFT klopt men voor ieder probleem op andere punten, in verschillende volgordes. Gary Craig merkte in de praktijk dat de volgorde van het kloppen op de meridiaanpunten niet uitmaakte, en vereenvoudigde de TFT techniek tot een standaard procedure die voor ieder probleem hetzelfde is. Deze therapie noemde hij Emotional Freedom Techniques, oftwel EFT, waarbij er op 12 vaste punten op het lichaam wordt geklopt, en de volgorde van de te ‘tappen’ meridiaanpunten niet uitmaakt.

EFT gaat uit van de theorie dat negatieve emoties onstaan in een aantal fases:

  1. Men heeft een negatieve ervaring
  2. Het lichamelijk energiesysteem raakt verstoord
  3. Het verstoorde lichamelijk energiesysteem zorgt voor negatieve emoties

De verstoring in het lichamelijk energiesysteem heeft volgens de EFT theorie een energieblokkade tot gevolg, waardoor de negatieve emotie niet kan worden ontladen, en er psychische en lichamelijke klachten kunnen ontstaan. Deze emotionele blokkade wordt binnen EFT een “psychological reversal” ofwel “psychologische omkering” genoemd. Psychological reversal wordt gezien als een vorm van zelfsabotage; de cliënt wil van een klacht af, maar houdt onbewust negatieve emoties vast. Een deel van de cliënt zou nog niet klaar zijn de klacht los te laten, waardoor er een onbewuste weerstand ontstaat tegen de behandeling van de klacht. EFT gaat er daarom van uit dat de ontstane klachten niet te verhelpen zijn door alleen de oorspronkelijke negatieve ervaring weg te nemen. De klachten kunnen volgens EFT enkel effectief behandeld worden wanneer door middel van EFT de energieblokkade oftewel de psychological reversal wordt opgeheven, en de verstoring in het lichamelijk energiesysteem wordt hersteld, zodat de energie weer vrij door het lichaam kan stromen.

Het idee van een lichamelijk energiesysteem wordt ook gebruikt bij andere vormen van lichaamsgerichte therapie. Zo heeft men het bij bio-energetica bijvoorbeeld over levensenergie. Ook in spirituele geneeswijzen speelt het idee van een energiesysteem vaak een rol, zo heeft men het bij zowel Reiki als magnetiseren over “universele levensenergie”.

EFT in praktijk

In praktijk is EFT een vrij eenvoudige methode, waarbij de EFT therapeut zich houdt aan een vaste procedure. Allereerst formuleert de cliënt de klacht. Vervolgens helpt de EFT therapeut de cliënt bij het vinden van herinneringen die in verband staan met de klacht. Deze herinneringen worden opgedeeld in zogenaamde aspecten: details of delen van de klacht. Dergelijke aspecten kunnen bijvoorbeeld gevoelens zijn, gedachten, of lichamelijke sensaties. Wanneer alle aspecten zijn geïdentificeerd, wordt ieder aspect behandeld met de EFT methode, die bestaat uit 5 stappen:

  • Voormeting – Er wordt gemeten hoe intens het aspect, de emotie of herinnering momenteel wordt ervaren. Hiervoor gebruikt men de Subjective Units of Disturbance (SUD) schaal; een schaal van 0 tot 10, waarbij 0 staat voor een stressvrije en klachtenvrije ervaring, terwijl 10 het hoogst mogelijke niveau van negatieve emoties zoals stress, angst, verdriet of spanning belichaamt.
  • Affirmatie – Om de emotionele blokkade, ook wel psychological reversal genoemd, op te heffen, spreekt de cliënt een zogenaamde affirmatietekst uit. De affirmatietekst gaat als volgt: “Ik accepteer mezelf volledig, ondanks mijn probleem”, waarbij het te behandelen aspect wordt beschreven. Terwijl de cliënt dit enkele malen uitspreekt, masseert de EFT therapeut een specifieke plek op de borst, in EFT de “sore spot” genoemd. In plaats van deze massage wordt soms ook op de hand onder de pink geklopt.
  • Kloppen / tapping – Terwijl de cliënt zich concentreert op de negatieve emotie van het aspect dat wordt behandeld, klopt de EFT therapeut met de wijsvinger en middelvinger op specifieke punten van het lichaam van de cliënt. Deze punten bevinden zich voornamelijk in het gezicht en het bovenlichaam, en zijn gebaseerd op acupressuurpunten, ofwel meridiaanpunten. Door op deze punten te kloppen wordt volgens EFT de verstoring in het lichamelijk energiesysteem hersteld. De negatieve emoties kunnen evenals de behandelde klacht worden losgelaten.
  • Nameting – Na de behandeling wordt aan de hand van de SUD schaal opnieuw gemeten hoe intens het aspect, de emotie of herinnering wordt ervaren. Als de EFT behandeling volledig geslaagd is, zou SUD score nul moeten zijn: alle spanning, stress en negatieve emotie die aan de behandelde klacht verbonden was, is dan verdwenen.
  • Aanpassing & herhaling – Wanneer de SUD score van het behandelde aspect nog niet 0 is, worden EFT stappen 1 tot en met 4 herhaald, eventueel met een aangepaste affirmatie. Zo wordt doorbehandeld, vaak in meerdere sessies, totdat de SUD score 0 is voor alle aspecten van de te behandelen klacht.

Bovenstaand EFT stappenplan gaat ervan uit dat de cliënt behandeld wordt door een EFT therapeut. EFT wordt echter ook vaak gebruikt als zelfhulp methode, waarbij de cliënt zichzelf masseert en beklopt. Toegevoegde waarde van een EFT therapeut kan liggen in hulp bij bijvoorbeeld het ‘opsporen’ van herinneringen, en deze onder te verdelen in aspecten. Van de EFT therapeut krijgt de cliënt huiswerk mee, om de EFT techniek zelf toe te passen.

EFT kanttekeningen

EFT is een controversiële alternatieve therapie. Sceptici wijzen erop dat EFT als een wetenschappelijke techniek wordt voorgedaan, terwijl de aannames en effectiviteit van EFT nooit wetenschappelijk zijn bewezen, en noemen EFT daarom pseudowetenschappelijk. Voorstanders van EFT wijzen op enkele onderzoeken waaruit blijkt dat EFT een vermindering van emotionele klachten tot gevolg heeft. Sceptici vinden deze onderzoeken echter niet betrouwbaar, en verwijzen naar een onderzoek waarbij EFT evenveel effect bleek te hebben wanneer er op totaal andere plekken geklopt werd, en zelfs wanneer er op een pop geklopt werd in plaats van op het lichaam van de cliënt. Volgens critici is mogelijke effectiviteit van EFT niets meer dan een placebo effect. Ook zou de effectiviteit van EFT kunnen worden veroorzaakt door de afleiding van de klacht als gevolg van het kloppen op het lichaam, of door overlap met reguliere psychotherapieën.

Bij welke klachten

Oorspronkelijk werd EFT voornamelijk toegepast bij angst klachten en spanningsklachten zoals fobie, Post Traumatisch Stress Disorder (PTTS) en faalangst. Naast deze klachten wordt EFT tegenwoordig ook ingezet bij depressie, verslaving, en een scala aan psychosomatische en lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, rugpijn en astma. Extremere uitspraken komen van EFT therapeuten die zeggen EFT te kunnen inzetten bij de behandeling van kanker en multiple sclerose (MS).

Duur van EFT

EFT staat bekend als een kortdurende therapie. De gemiddelde behandeling zou tussen de 1 en 5 sessies duren. Wanneer de te behandelen klacht complexer en intenser dan gemiddeld is, bestaat de EFT behandeling doorgaans uit meer dan 5 sessies.